Stres ve kaygının nefes, kalp, baş, denge, mide, uyku ve duyusal belirtilerle ilişkisini tıbbi kırmızı bayraklarla birlikte ele alan rehberler.
11 içerik
Zihin–beden rehberi
Kaygı ve panik, solunum hızını ve kalp atışını artırarak hava yetmiyor hissi, göğüste sıkışma, çarpıntı, uyuşma ve baş dönmesi oluşturabilir. Yine de nefes darlığı ve çarpıntı önce otomatik olarak 'psikolojik' sayılmamalı; yeni, şiddetli veya eforla artan belirtiler tıbben değerlendirilmelidir.
Rehberi oku
Uyku ve gece belirtileri
Karabasan diye adlandırılan uyku felci, uykuya dalarken veya uyanırken kişinin bilinci açık olduğu hâlde kısa süre hareket edememesi ya da konuşamamasıdır. Göğüste baskı ve odada biri varmış hissi yaşanabilir; çoğu atak zararsızdır ancak sık tekrarlama ve gündüz aşırı uyku hâli değerlendirilmelidir.
Rehberi oku
Duyusal hassasiyet rehberi
Mizofoni, belirli tekrar eden seslerin yoğun öfke, tiksinme, kaygı veya kaçma dürtüsü oluşturduğu bir ses toleransı örüntüsüdür. Sorun sesin yalnız yüksek olması değildir; çiğneme, nefes, kalem veya klavye gibi belirli tetikleyicilerin anlamı ve bağlamı tepkiyi etkileyebilir.
Rehberi okuZihin–beden rehberi
Stres ve kaygı; kas gerginliği, hızlı soluma, uyku bozulması ve bedeni sürekli izleme yoluyla baş ağrısı, sersemlik veya dengesizlik hissini artırabilir. Fakat baş ağrısı ve baş dönmesi otomatik olarak psikolojik kabul edilmez; yeni, ani, şiddetli veya nörolojik belirtiyle birlikteyse acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Rehberi oku
Zihin–beden rehberi
Stres ve kaygı, beyin–bağırsak iletişimi üzerinden mide hareketlerini, iştahı ve ağrı hassasiyetini değiştirerek bulantı, kramp, şişkinlik veya tuvalet düzeninde değişim oluşturabilir. Ancak kanama, kilo kaybı, sıvı alamama, şiddetli ağrı veya yeni kalıcı belirti psikolojik sayılmadan önce tıbben değerlendirilmelidir.
Rehberi okuUyku ve zihin–beden rehberi
Uyku bozuklukları; uykuya dalma, uykuyu sürdürme, uyku zamanlaması, solunum, hareket veya gündüz uyanıklığını etkileyen farklı durumların ortak adıdır. Her uyuyamama psikolojik değildir; horlama, nefes durması, ani uyku atakları veya uzun süren gündüz uykululuğu tıbbi değerlendirme gerektirir.
Rehberi okuZihin–beden belirtileri rehberi
Kaygı boğaz kaslarında gerginlik ve yutmaya aşırı dikkat oluşturabilir; önceki boğulma deneyimi korku ve kaçınmayı tetikleyebilir. Ancak yutma güçlüğü tıbbi nedenlerle de görülebilir ve önce güvenli biçimde değerlendirilmelidir.
Rehberi okuAnksiyete ve uyku rehberi
Sabah anksiyetesi, uyanırken veya günün ilk saatlerinde kaygı, iç sıkıntısı ya da çarpıntının belirginleşmesidir. Tek başına tanı değildir; uyku, kafein, depresyon, panik, ilaç-madde etkileri ve tıbbi nedenlerle birlikte değerlendirilir.
Rehberi okuKaygı ve uyku rehberi
Gece anksiyetesi resmî bir tanı değildir; yatağa girince artan endişe, bedensel uyarılma ve uyuyamama korkusu örüntüsünü anlatır. Kaygı uykuyu, uykusuzluk da ertesi gün kaygıyı artırabilir.
Rehberi okuStres ve yaşam rehberi
Stres, zorlayıcı talebe verilen bedensel ve psikolojik yanıttır. Kısa süreli stres uyum sağlayabilir; uzun sürdüğünde uyku, kas gerginliği, sindirim, dikkat, duygu ve davranışlarda belirti yaratabilir.
Rehberi okuUyku ve ruh sağlığı rehberi
Uykusuzluk; uyumak için yeterli fırsat olmasına rağmen uykuya dalma, uykuyu sürdürme veya dinlenmiş uyanmada güçlük yaşanmasıdır. Kaygı, depresyon ve alışkanlıklar etkileyebilir; tıbbi ve uykuya özgü nedenler de değerlendirilmelidir.
Rehberi okuYetişkin psikolojisi hakkında
Yetişkinlikte zorlanma tek bir belirtiyle açıklanmayabilir. Duygu, beden, uyku, düşünce ve ilişkilerdeki değişiklikleri birlikte ele almak; kendi kendine tanı koymak yerine uygun desteği seçmeyi kolaylaştırır.
Sık aranan sorular
Zorlanma birkaç hafta sürüyor, işlevselliğinizi veya ilişkilerinizi etkiliyor ya da başa çıkma çabalarınız yetmiyorsa bir uzmanla görüşmek için belirli bir eşiği beklemek gerekmez.
Stres çoğunlukla belirli bir yük veya olayla ilişkilidir; kaygı ise tehdit ortada olmasa da sürebilen endişe ve bedensel uyarılma içerebilir. Kesin ayrım için değerlendirme gerekir.
Uygun gizlilik koşulları, güvenli bir bağlantı ve uzmanla kurulan işbirliği sağlandığında online görüşme birçok kişi için erişilebilir bir destek biçimi olabilir.